Prawo Międzynarodowe
Część umów jest dla pewnego kręgu państw niedostępna. Z
przyczyn obiektywnych, subiektywnych i ‘mieszanych’;
PrzystÄ…pienie a ‘sprawa polska’?
Problem rejestracji i publikacji umów międzynarodowych
Orędzie prezydenta Woodrow Wilsona do Kongresu formułujące warunki
pokoju (tzw. 14 Punktów)-8.01.1918r.
1. „Umowy pokojowe, wszystkim znane, przygotowane zupeÅ‚nie
jawnie, po których już nie będzie żadnych osobnych
porozumień między narodami, lecz jedynie dyplomacja postępująca zawsze
otwarcie i jawnie dla wszystkich”.
Art. 18. Paktu Ligi Narodów
„Każdy traktat lub zobowiÄ…zanie miÄ™dzynarodowe zaciÄ…gniÄ™te w
przyszłości przez członka Ligi, zostanie natychmiast przez Sekretariat
zarejestrowane i ogłoszone w możliwie najkrótszym czasie.
Żaden z tych traktatów ani zobowiązań międzynarodowych, nie
zyska mocy obowiÄ…zujÄ…cej, zanim nie zostanie zarejestrowany”.
Art. 102. Karty Narodów Zjednoczonych
1. Każdy traktat… zawarty przez czÅ‚onka Narodów
Zjednoczonych…, powinien być jak najprÄ™dzej zarejestrowany w
Sekretariacie i przez Sekretariat ogłoszony.
2.Jeżeli traktat… nie zostaÅ‚ zarejestrowany…
żadna ze stron, które taki traktat zawarły, nie może się nań
powołać przed którymkolwiek z organów
Narodów Zjednoczonych.
Zastrzeżenie do umów
W przypadku wielostronnej umowy, której przedmiot i cel
odpowiadają państwu, za wyjątkiem pewnych jej postanowień, staje ono
przed wyborem:
-albo powstrzymania się od uczestniczenia w umowie, aby uniknąć
skutków wykonywania nieodpowiadających mu postanowień;
-albo przyjÄ™cia ich ‘w caÅ‚oÅ›ci’ mimo ich istnienia;
-albo też… zwiÄ…zania siÄ™ niÄ…, z jednoczesnym podjÄ™ciem
kroków prowadzących do wyłączenia lub ograniczenia
skuteczności nieodpowiadających mu postanowień;
Zastrzeżenia-konieczność?
Pierwsza konwencja przyjętą 22 sierpnia 1864r. w Genewie-
‘sprawie polepszenia rannych wojskowych w armiach w polu
bÄ™dÄ…cych’, przyjÄ™ta zgodnie przez konwencje, w
której uczestniczyło 16 państw.
Konferencja w Rio (06.1992r.)-tzw. Szczyt Ziemi-udział 179 państw-
m.in. konwencje o ochronie klimatu.
Zakończenie negocjacji (przyjęcie tekstu)-większością 2/3 (KW);
1/3-2/3(?)
Opinia doradcza MTS z 1951 roku w sprawie zastrzeżeń do konwencji w
sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa:
"Zasada większościowa, jeśli ułatwia zawarcie wielostronnych konwencji,
może sprawić iż koniecznym będzie umożliwienie państwom składania
zastrzeżeń (...)"
Konieczność = potrzeba demokratyzacji stosunków
międzynarodowych;
Prawo traktatów (KW) - stanowi zatem o prawie
uczestników obrotu – do skÅ‚adania zastrzeżeÅ„ do
wielostronnych traktatów;
"Zastrzeżenie oznacza jednostronne oświadczenie jakkolwiek byłoby ono
sformułowane lub nazwane, złożone przez państwo przy podpisaniu,
ratyfikacji, przyjęciu, zatwierdzeniu lub przystąpieniu do traktatu,
mocą którego zmierza ono do wykluczenia lub modyfikacji
skutku prawnego pewnych postanowień traktatu w ich zastosowaniu do tego
państwa"(KW);
Zastrzeżenia - obawy dekompozycji reżimu - potrzeba limitacji prawa do
składania zastrzeżeń;
Limitacje przewidziane samym traktatem:
zakaz składania zastrzeżeń;
ograniczenie - prawo składania jedynie pewnych ich rodzajów;
Limitacje w przypadku milczenia traktatu w przedmiocie zastrzeżeń:
Ograniczenia podstawowe
"Charakter wielostronnej konwencji, jej przedmiot, postanowienia,
sposób wypracowania i przyjęcia, są elementami,
które muszą być wzięte pod uwagę, gdy konwencja nie
wypowiada się o możliwości składania zastrzeżeń, aby móc
ocenić zasadność złożonego zastrzeżenia i jego skutków."
(1951)
I dodał "Refleksja nad zgodnością zastrzeżenia z przedmiotem i celem
konwencji powinna dostarczać kryterium, zarówno państwu
rozważającemu dołączenie zastrzeżenia do aktu związania się umową, jak
i państwu rozważającemu czy należy wobec zastrzeżenia złożyć sprzeciw."
Aby zastrzeżenie wywoływało skutki prawne konieczne jest jego przyjęcie
przez pozostałych uczestników umowy.
Zastrzeżenia są podawane do wiadomości państw stron przez
depozytariusza umowy.
Strony umowy mogą dokonywać aktu przyjęcia w następujący
sposób:
a. strona nie reaguje - milczenie (12 m-cy) jest aktem zgody
na zastrzeżenie;
Efekt: Zastrzeżenie między stronami jest zatem skuteczne i modyfikuje
przepis (-y) umowy w stosunkach wzajemnych.
b. partner ma wobec zastrzeżeń pewne wątpliwości - deklarując je
zgłasza sprzeciw zwykły;
Efekt: Zastrzeżenie nie zostaje przyjęte. Przepisy, do
których zastrzeżenie się odnosi nie maja
zastosowania między składającym zastrzeżenia a składającym sprzeciw.
Umowa w pozostałej części jest między stronami skuteczna.
c. partner ma wobec zastrzeżenia wątpliwości zasadnicze - deklarując je
zgłasza sprzeciw kwalifikowany;
Efekt: Zastrzeżenie nie zostaje przyjęte. Traktat w całości nie jest
między stronami skuteczny.
Za sprawą zastrzeżeń, w następstwie ich przyjęcia lub też ich
odrzucenia (sprzeciw zwykły, kwalifikowany) kształtują się na gruncie
umowy zróżnicowane, bilateralne reżimy.
Możliwym są na gruncie wielostronnej umowy, zatem sytuacje, w
których:
- umowa skutkuje między stronami w pełnym zakresie;
- traktat skutkuje w zakresie zmodyfikowanym zgłoszonym i
przyjętym zastrzeżeniem;
- traktat skutkuje z wyłączeniem postanowień, których
dotyczy zastrzeżenie - sprzeciw zwykły;
- traktat nie działa, bowiem skuteczność traktatu między stronami
całkowicie wyłączył - sprzeciw kwalifikowany.
Zastrzeżenie można wycofać w każdej chwili, nie trzeba konsultować tego
z partnerami. Także sprzeciwy można wycofywać w każdym czasie.