Prawo Międzynarodowe
Okoliczności pozwalające na gruncie umowy domniemywać skutku
wygaśnięcia.
1.Wykonanie umowy; mimo braku wzmianki o warunkach wygaśnięcia umowy,
można wygaśnięcie domniemywać, jeśli umowa zostaje wykonana.
Umowa: cesji terytorium, wydania rzeczy, spełnienia finansowego
zobowiązania;
2. Chodzi o przypadek możliwości jednostronnego wypowiedzenia się
(wycofania się z) umowy, gdy nie zawiera ona klauzuli wypowiedzenia się
(wycofania się);
Deklaracja w sprawie świętości umów – Londyn
(17.01.1871);
„pełnomocnicy Niemiec Północnych, Austro
– Węgier, Wielkiej Brytanii, Włoch, Turcji i Rosji
… uznają za istotną zsadzę prawa
narodów, iż żadne Mocarstwo nie może zwolnić się z
zobowiązań traktatu ani mienić jego postanowień inaczej, jak tylko za
zgodą umawiających się stron osiągnięta przez przyjazne porozumienie.
Tę zasadę powtórzyła KW, przyjmując jednak istnienie od niej
dwóch wyjątków.
Istnienie zamiaru stron umowy dopuszczenia możliwości wypowiedzenia lub
wycofania się z umowy;
Lub gdy możliwość wypowiedzenia lub wycofania się z umowy wynika z jej
natury (z natury umowy);
Zamiar stron mogą sygnalizować prace przygotowawcze nad traktatem
wskazujące na zamiar dopuszczenia możliwości wypowiedzenia lub
wycofania się z traktatu.
Natura traktatu – sprawa bardziej skomplikowana, bo ocenna.
”Na pewno” nie można wypowiedzieć, ani też wycofać
się z:
traktatów pokoju, jak i umów granicznych;
traktatów sojuszniczych;
Zdaniem wielu, nie można wypowiedzieć, ani wycofać się z:
Umów ustanawiających OM – chyba, że … w
pracach przygotowawczych znajdziemy sygnał zamiaru stron dopuszczenia
możliwości wycofania się ;
Traktatów kodyfikujących;
II. Okoliczności wskazane w „każdym czasie” przez
strony umowy.
(1.) W sposób wyraźny.
(2.) W sposób pozwalający
domniemywać takiej woli stron;
(1.) W sposób wyraźny.
Porozumienie panamsko – amerykańskie z 7 września 1977 roku w
sprawie kanału Panamskiego wyraźnie uchylające skuteczność poprzednich
umów panamsko – amerykańskich dotyczących Kanału.
m.in. Traktatu między Stanami Zjednoczonymi, a Panamą w sprawie Kanału
Panamskiego z 18.11.1903 roku.
(2.) Pozwala domniemywać takiej woli stron kolejna (stron) umowa
dotycząca tego samego przedmiotu;
W szczególnie spektakularny sposób sygnalizuje to
domniemanie przypadek, w którym regulacja nowa nie jest do
pogodzenia z wcześniejszą regulacją – w przypadku takim
domniemywać należy, że umowa wcześniejsza w odniesieniu do stron
aplikujących nowy traktat wygasa;
III. Okoliczności wygaśnięcia – nie przewidywane przez
strony, nie przewidywane przez umowę – a wynikające z
postępowania państw stron umowy:
(1.) Przypadek niewykonywania przez jedną lub więcej
umawiających się stron umowy;
(2.) Przypadek konfliktu zbrojnego.
(1.) Niewykonywanie przez jedną, lub przez więcej umawiających się
stron umowy pociąga za sobą zwolnienie z obowiązku jej wykonania stronę
lub pozostałe strony dotknięte naruszeniem.
Reguła – inadimpleniti non est adimplendum –
ogólna zasada prawa przyjęta przez międzynarodowy porządek
prawny.
Potwierdza to opinia doradcza MTS z 21.06.1971 roku w sprawie Namibii
– „… zasada generalna prawa –
inadimpleniti non est adimplendum – według której
prawoi zakończenia wykonywania traktatu jest następstwem naruszenia
tegoż przez stronę, strony, musi być odnoszona do wszystkich
traktatów (…)”
KW ogranicza jednak zakres stosowania zasady do przypadku
kwalifikowanego jako poważne naruszenie umowy.
Na czym według KW polega jej „poważne naruszenie”?
- na odrzuceniu (przestaniu wykonywania) umowy;
- na pogwałceniu postanowienia umowy istotnego dla osiągnięcia jej
przedmiotu i celu;
Przykład powoływania przypadku „pogwałcenia istotnego
postanowienia umowy”.
Opinia doradcza MTS z 21.06.1971 roku w sprawie Namibii.
ONZ sukcesor LN wypowiada mandat RPA nad Namibią.
Powód – anektowanie przez RPA Namibii. Aneksja
jest kwalifikowana w uchwale Zgromadzenia Ogólnego jako
„poważne naruszenie” umowy mandatowej.
ONZ (Zgromadzenie Ogólne)z tej przyczyny wypowiedziało RPA
umowę, traktując ją od tej chwili za wygasłą.
KW formułuje istotny wyjątek od zasady inadimpleniti non est adimplendu.
Nie obejmuje ona „(…) postanowień dotyczących
ochrony osoby ludzkiej, zawartych w traktatach o charakterze
humanitarnym (…)”.
WYKŁAD 11 (20-12-2005)