Prawo Międzynarodowe
III. OkolicznoÅ›ci wygaÅ›niÄ™cia – nie przewidywane przez
strony, nie przewidywane przez umowÄ™ – a wynikajÄ…ce z
postępowania państw stron umowy:
przypadek niewykonania przez jedną lub więcej umawiających się stron
umowy;
przypadek konfliktu zbrojnego;
Reguły podstawowe
1. traktaty dwustronne stron konfliktu wygasajÄ….
Traktat pokoju z Włochami 10.02.1947 roku.
Art. 44 stanowił, że każdy z aliantów notyfikował będzie
Włochom, czy zawarte z Włochami traktaty przed wybuchem wojny pozostają
w mocy. Brak notyfikacji wywoływał skutek wygaśnięcia traktatu.
2. traktaty zostają zawieszone w relacjach między walczącymi państwami,
pozostają w mocy w relacjach między pozostałymi stronami;
3.traktaty, które ustanawiają tzw. reżimy obiektywne nie są
w żaden sposób dotknięte okolicznością wystąpienia konfliktu
zbrojnego;
To m.in., traktaty określając: szczególny status terytorium
(np. demilitaryzujące strefę Kanału Sueskiego); cedujące terytorium;
wyznaczajÄ…ce bieg linii granicznych.
4. prawo wojenne (ius in bello) – prawo haskie (reguÅ‚y
prowadzenia działań wojennych) i prawo genewskie (reguły chroniące
ofiary konfliktu – wyeliminowanych z walki
walczÄ…cych i osoby cywilne) normujÄ… zachowania w konflikcie i
sÄ… za sprawÄ… konfliktu „uruchamiane”.
IV. okoliczności wygaśnięcia będące następstwem zdarzeń od państwa
niezależnych:
(1) niemożność wykonania umowy;
(2) zasadnicza zmiana okoliczności
(3) pojawienie siÄ™ nowej normy ius cogens;
(1) Niemożność wykonania umowy
- Niemożność bÄ…dź „ (…) wynika z trwaÅ‚ego
zniknięcia lub zniszczenia przedmiotu niezbędnego do wykonania
traktatu.”
- Niemożność jest wynikiem zaniku podmiotowości państwa. Umowy
dotyczÄ…ce zanikajÄ…cego podmiotu, w relacji do niego wygasajÄ…. Ale nie
znaczy to, że zanikają (sukcesja).
(2) Zasadnicza zmiana okoliczności
Nie kwestionuje się tego, że zmiana okoliczności w stosunku do
okoliczności towarzyszących zawarciu umowy, może pociągać za sobą
wygaśnięcie umowy.
Nie każda jednak „zmiana”.
Wg KW zmiana musi być zasadnicza, tzn.;
dotyczyć okoliczności, które stanowiły
„(…) istotnÄ… podstawÄ™ zgody stron na zwiÄ…zanie siÄ™
traktatem”;
i powodować „(…) radykalne przeksztaÅ‚cenie zakresu
obowiązków pozostałych jeszcze do wykonania na podstawie
traktatu.”
PrzykÅ‚ad – Traktaty 1990 / 1996 – traktat
wielostronny w sprawie redukcji broni konwencjonalnej w Europie;
„Zasadnicza zmiana okolicznoÅ›ci” wg KW nie może być
powoływana jako uzasadnienie wygaśnięcia traktatu:
Jeżeli traktat ustanawia granicę;
Jeżeli zasadnicza zmiana okoliczności jest wynikiem naruszenia przez
stronę, która się na nią powołuje, obowiązku wynikającego z
traktatu bądź jakiegokolwiek innego międzynarodowego obowiązku wobec
którejkolwiek innej strony traktatu;
(3) Pojawienie siÄ™ nowej normy ius cogens;
„Jeżeli powstanie nowa norma imperatywna powszechnego prawa
międzynarodowego, jakikolwiek traktat sprzeczny z tą normą
wygasa”
(KW);
W poszukiwaniu źródeÅ‚ prawa miÄ™dzynarodowego…
Wyrok MTS w sprawie statku Lotus (1927) – „ReguÅ‚y
prawa wiążące paÅ„stwa (…) wynikajÄ… z ich nieskrÄ™powanej woli
i zostały wyrażone w konwencjach i zwyczajach powszechnie przyjętych
wyrażajÄ…cych zasady prawa”.
Prawo zwyczajowe (zwyczaj) – to zbiór reguÅ‚
będących wynikiem jednolitej praktyki państw, której
towarzyszy przekonanie, że praktyka ta jest zgodna z prawem i przez
prawo wymagana.
Definicja wskazuje na dwa elementy prawa zwyczajowego:
- obiektywny (materialny) – to jednolita praktyka paÅ„stw i
- subiektywny (psychologiczny) – to towarzyszÄ…ce praktyce
przekonanie państw -opinio iuris- że jest ona prawem wymagana.
Definicja jest prosta.
Bliższe okreÅ›lenie „istoty skÅ‚adników”
prawa zwyczajowego jest bardziej skomplikowane.