Prawo międzynarodowe, współpraca międzynarodowa, ONZ, UE, prawo wspólnotowe, konflikty międzynarodowe, NGO, organizacje międzynarodowe

Prawo Międzynarodowe

Termin ‘spoÅ‚eczność miÄ™dzynarodowa’ opisujÄ…cy krÄ…g podmiotów uczestniczÄ…cych w miÄ™dzynarodowym obrocie dotyczy zjawiska ewoluujÄ…cego przez wieki, gdy mieć na uwadze :
Jej ilościowy/jakościowy skład
Cechy wyróżniające jej uczestników
Hierarchie celów
Formuły komunikacji

SkÄ…d przybywamy zatem?


Etapy ewolucji społeczności międzynarodowej:

Okres średniowiecza:
476 – 800
800 – 1492

Czasy nowożytne
1492 – 1789
1789 – 2006

800 – (1054) 1492

„Elementem jednoczÄ…cym Å›wiat Å›redniowieczny byÅ‚o zinstytucjonalizowane chrzeÅ›cijaÅ„stwo... PustkÄ™, jaka pozostaÅ‚a po upadku cesarstwa rzymskiego, wypeÅ‚niaÅ‚a rosnÄ…ca Å›wiadomość chrzeÅ›cijaÅ„stwa – nie tylko jako wspólnoty religijnej, ale także jako spójnego bytu politycznego. Przywódcy chrzeÅ›cijaÅ„stwa zarówno duchowi, jak i polityczni, zwiÄ…zani z kolejnymi okresami jego dziejów – stopniowo przejmowali rolÄ™ rzymskich cesarzy. Na Zachodzie, gdzie cesarstwo zaczęło siÄ™ rozpadać najwczeÅ›niej, biskup Rzymu byÅ‚ tym, który stworzyÅ‚ pojÄ™cie nowego Å‚adu opartego na połączonej wÅ‚adzy KoÅ›cioÅ‚a Å‚aciÅ„skiego i katolickiego cesarza” (Davies)

„(...) centralnym wÄ…tkiem Å›redniowiecza byÅ‚a reorganizacja Å›wiata chrzeÅ›cijaÅ„skiego, czyli przeksztaÅ‚cenie go w nowy system imperiów (renovatio imperii)” (Davies)


Z jednej strony bowiem przyjęte przez Grzegorza VII w 1075 roku w Dictatus Papae reguły jasno wskazywały, że władzę zwierzchnią nad władcami świeckimi sprawuje papież;
Że jest on mediatorem i arbitrem we wszelkich sporach między nimi
Jako obrońca wiary zachowuje prawo składania z urzędu grzesznych władców
Zwalnia z przysięgi na wierność jego poddanych
Znoszenia praw, które w jego opinii są sprzeczne z prawem boskim, prawem natury


Z drugiej zaś strony juryści cesarscy byli autorami formuł, wg których

"Wszyscy królowie sprawują swe rządy pod kontrolą cesarską";
"Nowe monarchie sÄ… prowincjami cesarstwa";
"Królowie są jedynie królami prowincji".


Bieg rywalizacji nie zmieniał faktu, że stany rzeczywistej politycznej dominacji Rzymu lub cesarstwa były w obrębie rei publicae christianitatis:

Krótkotrwałe
Przestrzennie ograniczone

Nie mogły się spełnić w sposób trwały z wielu przyczyn:

Krótkotrwałości ludzkiego życia
Sporów dynastycznych
Ambicji lenników
Nade wszystko zaś istoty lennych personalnych) relacji i rządzących nimi reguł (wasal mojego wasala nie jest moim wasalem)


Skutkiem lennego porządku jest to, że:
(...) Wasale dzierżyli lenna od kilku seniorów, którzy mogli wejść ze sobÄ… w konflikt; niekiedy wasal z racji jednego lenna stawaÅ‚ siÄ™ zwierzchnikiem swego seniora z innego tytuÅ‚u. Zasada wiernoÅ›ci stawaÅ‚a siÄ™ w takich warunkach skomplikowana, wrÄ™cz iluzoryczna. Poważnie utrudniaÅ‚o to proces budowy paÅ„stwa; PojÄ™cie paÅ„stwa z trudem tylko przystaje do owych struktur osobistych zależnoÅ›ci... W nauce niemieckiej przyjÄ…Å‚ siÄ™, wiÄ™c termin Personenverbandstaat – paÅ„stwo wiÄ™zi osobistej – odróżniajÄ…cej paÅ„stwo Å›redniowiecza od nowożytnego, czyli terytorialnego” (MÄ…czak).

Na organizm ÅšwiÄ™tego Cesarstwa Narodu Niemieckiego skÅ‚adaÅ‚o siÄ™ w przedziale wieków XI – XII, 1789 Personenvervandstaat


„IstotÄ™ Å›wiata Å›redniowiecza charakteryzuje to, że oÅ›rodki wÅ‚adzy miaÅ‚y każde różnie skonfigurowane uprawnienia. Å»aden z nich nie byÅ‚ suwerenny, wszystkie poddane byÅ‚y chrzeÅ›cijaÅ„skiemu ideaÅ‚owi wspólnoty, którego znamiona okreÅ›laÅ‚y dwa przesÅ‚ania: równoÅ›ci wszystkich bez wyjÄ…tku ludzi przed Bogiem oraz istnienia braterskiej wspólnoty wiernych Papież i cesarz, monarchowie, baronowie, książęta, biskupi i rycerze wszyscy żyli, zatem w Å›wiecie rzÄ…dzonym przez reguÅ‚y chrzeÅ›cijaÅ„skiego common law, które ich wzajemnie wiÄ…zaÅ‚o, umocowywaÅ‚o do dziaÅ‚ania i ograniczaÅ‚o w dziaÅ‚aniach. Nikt nie byÅ‚ w istocie rzeczy najwyższy. Jak figury szachowe, nie byli do siebie podobni, każdy miaÅ‚ swoje wÅ‚asne przywileje. W Å›wiecie współczesnym, paÅ„stwa sÄ… wszystkie podobne do siebie w swoich przywilejach, każde z nich jest suwerenne, i nie istnieje żaden wspólny ideaÅ‚, który by je wiÄ…zaÅ‚, poza może powszechnym porozumieniem, co do tego, aby szanować wzajemnie swojÄ… suwerenność.” (Philpotte)


Chrześcijańskie common law?

W kręgu 1789 Personenvervandstaat odnajdujemy wszak 1789 praw lokalnych, na które nałożyć trzeba nadto siatkę kształtujących się praw stanowionych (??? Nie wiem, o co chodzi:/)

ChrzeÅ›cijaÅ„skie common law to dla aspirujÄ…cych do dokonania, renovatio imperii – to…Prawo już istniejÄ…ce…

PoczÄ…tkowo IX – XII w. Prawo rzymskie

Następnie dla cesarza prawo rzymskie, dla papieża zaś (XII w.) Prawo kanoniczne


Prawo rzymskie – kodeks Justyniana (VI n.e.) – ObejmujÄ…cy:

Kodeks – kilka tysiÄ™cy ustaw cesarzy rzymskich
Digesta – 50 ksiÄ…g wybór dzieÅ‚ klasycznych znawców prawa iuris prudentes
Instytucje – zwiÄ™zÅ‚y podrÄ™cznik do nauki prawa
Nowele – ustawy Justyniana i jego nastÄ™pców

Bolońscy glosatorzy