Prawo Mi�dzynarodowe

Traktat stwierdzał, że „dobrobyt i rozwój tych ludów stanowi święte posłannictwo cywilizacji i dlatego należy włączyć do niniejszego Paktu rękojmię spełnienia tego posłannictwa”. Spełnienie świętego posłannictwa cywilizacji polegać miało „powierzeniu opieki nad tymi ludami narodom rozwiniętym, które ze względu na swe zasoby ,doświadczenie i położenie geograficzne mogą najskuteczniej wziąć na siebie taka odpowiedzialność i zechcą ją przyjąć”. Narody (państwa) te miały wykonywać opiekę w charakterze Mandatariuszy Ligi, w imieniu Ligi. Były nimi: UK, Francja, Belgia, Australia, NZ, Unia Południowej Afryki i Japonia. Mandaty zostały zróżnicowane: -mandaty typu „A” – którym Pakt gwarantował perspektywę niepodległości- Bliski Wschód- Syria i Liban-Francja; Irak ,Palestyna, Transjordania- UK -mandaty typu „B”- kolonie niemieckie w Afryce (Togo, Kamerun, Tanganika, Ruanda-Urundi; -mandat typu „C” – Afryka Pd-Zach i wyspy na Pacyfiku (Samoa, Nauru, Nowa Gwinea, Karoliny, Mariany, Marshalla) Mandatariusz realizowali kompetencje terytorialną w przestrzeni terytorium mandatowego na podst. dwustronnej umowy między Mandatariuszem a LN. Kompetencje mandatariusza realizowali pod międzynarodową kontrolą, kontrola LN- bowiem przedkładano Radzie Ligi coroczne sprawozdania o realizowanej misji na powierzonych terytoriach. Na niepodległość wybił się- Irak z 1930 roku; Syria, Liban, Transjordania stały się niepodległe w 1946 roku; mandat brytyjski w Palestynie zakończył się w1948... Terytoria powiernicze – system powiernictwa Po zakończeniu II wojny światowej aktualnym pytanie o dalszy los terytoriów mandatowych (B i C)? Opiekę nad nimi ustanawia karta NZ – rozdz. XII ”Międzynarodowy System Powiernictwa” – jak scharakteryzować ów system opieki? - przyjęty przez Kartę mechanizm wzorował się na rozwiązaniach mandatowych; - - daleko dokładniej precyzował cele systemu, reguły przydzielenia kompetencji mocarstwom powierniczym, procedury kontroli ich wykonywania; to nie jeden artykuł jakim był (choć rozbudowany) art.22 Paktu LN, lecz cały rozdział statutu ONZ (z 11 artykułami); - ludność byłych obszarów mandatowych teraz obszarów powierniczych- otrzymała identyczne gwarancje, wybicia się na niepodległość „z uwzględnieniem specyficznych warunków każdego obszaru i jego ludów, ich swobodnie wyrażonych życzeń oraz stosownie do poszczególnych układów powierniczych” - czuwało nad procesem prowadzącym do niepodległości Mocarstwo powiernicze; jego uprawnienia, kompetencje terytorialną określała Karta NZ i szczegółowa umowa – tzn. układ powierniczy podpisywany przezeń z ONZ; -proces opieki został poddany ściślej kontroli Narodów Zjednoczonych; bezpośrednio kompetencje kontrolne realizowała Rada Powiernicza (jeden z głównych organów ONZ), złożoną w części z państw administrujących obszarami powierniczymi, w części zaś z pozostałych państw członków ONZ – organ ten analizował składane mu okresowo sprawozdania; nad działaniami Rady kontrole pośrednio Zgromadzenie ogólne NZ lub Rada Bezpieczeństwa w odniesieniu do tzw. obszarów strategicznych tj. wysp na Pacyfiku, nad którymi powiernictwo sprawowały w miejsce pokonanej Japonii, Stany Zjednoczone.