Prawo Międzynarodowe
1.Przedmiotowe bogactwo regulacji i ilościowy ich wzrost
Obok dziedzin tradycyjnych, takich jak prawo wojny i neutralność; prawo
morza; prawo lotnicze; prawo dyplomatyczne i konsularne; prawo
traktatów, prawo pokojowego rozstrzygania sporów
pojawiajÄ… siÄ™ dziedziny nowe takie jak:
prawo kosmiczne, prawo praw człowieka; międzynarodowe prawo
ekonomiczne; prawo organizacji międzynarodowych; międzynarodowe prawo
ochrony Å›rodowiska…
W podrÄ™czniku – Aust (2005) znajdujemy tytuÅ‚y
rozdziałów: Terroryzm, Międzynarodowe prawo karne; Unia
Europejska;
Ilościowy wzrost regulacji traktatów
„ustaw” i traktatów
„kontraktów”?
ONZ – z koÅ„cem 1988 – ponad 40 000 zarejestrowanych
umów w sekretariacie ONZ : 1988 – 1998 –
około 1200 rocznie
2. Soft Law
Brak uzgodnionej definicji czym jest „miÄ™kkie prawo”
„(…) termin opisuje instrumenty miÄ™dzynarodowe,
których twórcy nie uznają za umowy, nawet jeśli
formułują w sposób kategoryczny pewne nakazy zachowania,
lecz mają za swój cel ogłoszenie norm (jakkolwiek
niewiążących) niosących przesłanie uniwersalnego lub powszechnego
stosowania” (Aust).
Te instrumenty noszÄ… nazwy – Wskazówek, Zasad,
Reguł, Deklaracji, Kodeksów Praktyki, Zaleceń,
Programów…
DotykajÄ… przedmiotowo materii zÅ‚ożonych – ostrożność
normotwórcza wskazana, perspektywa ich
„twardego” unormowania, maÅ‚a lub odlegÅ‚a…
Skala „ostrożnoÅ›ci”…
Prace nad prawem morza (1967, 1973 – 1982)
Prace nad MiÄ™dzynarodowymi Paktami Praw CzÅ‚owieka (1946 –
1966)
Prace nad KonwencjÄ… o odpowiedzialnoÅ›ci paÅ„stw (1955 – 2004)
Soft law wypracowane jest tak przez konferencje państw, jak i w łonie
OM (jednostronne akty OM).
Odnajdywane w różnych sektorach obrotu.
Np.
I Kongres ONZ w sprawie zapobiegania przestępczości i postępowania z
więźniami – Genewa (1955) uchwaÅ‚a „ReguÅ‚y
Minimalnego PostÄ™powania z Więźniami”;
Zgromadzenie Ogólne ONZ (1982) rezolucja –
„Zasady etyki lekarskiej odnoszÄ…ce siÄ™ do personelu
medycznego, w szczególności lekarzy, celem ochrony
więźniów i aresztowanych przed torturami i innym okrutnym,
nieludzkim lub poniżajÄ…cym postÄ™powaniem lub karaniem”.
Soft Law (akty jednostronne OM) może przekształcać się w hard law.
3, Mechanizmy kontroli wykonywania traktatów.
Strony traktatów same decydują o ustanowieniu
mechanizmów, które umożliwiają stałą kontrolę ich
wykonywania.
Najczęściej – w konwencjach dotyczÄ…cych ochrony Å›rodowiska
naturalnego i limitacji zbrojeÅ„. – SÄ… nimi przede wszystkim :
- okresowe konferencje przeglÄ…dowe stron dotyczÄ…ce wykonywania traktatu;
- prace grup niezależnych ekspertów oceniających w
specjalnych raportach proces wykonywania traktatu;