Prawo Międzynarodowe
Regionalizm prawa międzynarodowego
Zbiór norm prawa międzynarodowego
Normy powszechne
Normy regionalne (źródło podziału społeczności
międzynarodowej czy gwarancja regionalnej tożsamości w obrębie
globalnej wspólnoty?)
Normy bilateralne
„A fortiori regionalizacja może być wyobrażana jako
przeciwstawny system, oparty na innych, różnych wartościach
i zasadach. Przeciwstawienie, opozycja pomiędzy prawem międzynarodowym
a regionalnym niesie za sobą ryzyko pojawienia się, jak to widzieliśmy
za sprawą ‘doktryny Breżniewa’, doktryny
ograniczonej suwerenności, w jej pełnej opozycji do prawa
samostanowienia narodów. Czy można wyobrazić sobie system
regionalny, który premiuje własne zasady kosztem zasad
systemu powszechnego? Wszystko zależy od natury tych zasad i sposobu
ich przyjęcia.” (Decaux)
„ (…) bloki
ideologiczne, stanowiące długi czas systemy alternatywne, zaniknęły a
po okresie zimnej wojny zaczynają się kształtować nowe związki
regionalne, głównie podporządkowane logice integracji
ekonomicznej, w Azji, w Ameryce, w Europie, jak i fragmentarycznie w
Afryce. Te związki państw są zupełnie dobrowolne i kształtują się z
pełnym poszanowaniem norm powszechnych. Regionalny punkt widzenia
stanowi natomiast wyzwanie w dziedzinach takich jak bezpieczeństwa,
ochrony praw człowieka czy handlu.
Czy prawo międzynarodowe pozostanie
strukturą prawną normującą zachowania między państwami? Jest rzeczą
pewną, że prawo międzynarodowe z istoty swojej posiada elastyczność
przewidującą miejsce dla traktatowego i zwyczajowego prawa
regionalnego, trzeba tylko aby to ostatnie szanowało zasady porządku
powszechnego. To także problem uszanowanie norm ius cogens
(…)” (Decaux)
Przykład opozycji w relacji – prawo powszechne
– prawo regionalne;
Doktryna Monroego – orędzie do Kongresu (2.12.1823)
- dalsza kolonizacja przez państwa europejskie jest niedopuszczalna;
- Mocarstwa europejskie mogą zachować te kolonie w Ameryce,
które zdołały utrzymać w swym posiadaniu;
- Stany Zjednoczone powstrzymają się od wszelkiego mieszania się do
sporów i spraw europejskich;
- Stany Zjednoczone będą uważały za wymierzone przeciwko sobie wszelkie
próby rozciągnięcia na Amerykę przez państwa europejskie ich
systemu politycznego, a zwłaszcza wszelkie zamachy na niepodległość i
republikańską formę rządów;
Wpływ doktryny na instytucje prawa międzynarodowego, na regionalne ich
wyobrażenia wyrażały:
doktryna Tobara (MrSz Ekwadoru) – kwestia uznania rządu;
doktryna Calvo (dyplomata argentyński) – kwestia limitacji
zakresu opieki dyplomatycznej;
doktryna Drago (MrSz Argentyny) – zalążek limitacji użycia
siły;
Doktryna Drago
Zobowiązania finansowe nie mogą być windykowane przy pomocy zbrojnej
interwencji mocarstwa europejskiego.
II KH z 1907 r. w sprawie ograniczenia użycia siły celem ścigania
długów zawarowanych umową.
Art. 1 „Układające się mocarstwa postanawiają nie uciekać się
do użycia siły zbrojnej celem ściągnięcia zawarowanych umową
długów, których zwrotu, jako należnego jego
obywatelom, od Rządu jednego kraju domaga się Rząd drugiego.
Wszelako postanowienie to nie będzie mogło się stosować, jeżeli Państwo
dłużnicze odrzuca albo pozostawia bez odpowiedzi propozycję rozjemstwa
(arbitraż) albo przyjąwszy ją, czyni niemożliwym sporządzenie zapisu na
sąd rozjemczy, albo potem zaniecha zastosowania się do wydanego
wyroku.”
ŹRÓDŁA PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO
Podział na źródła w znaczeniu:
• formalnym
• materialnym
• poznawczym
TRZY KWESTIE:
klasyfikacja źródeł prawa międzynarodowego;
hierarchia źródeł prawa międzynarodowego;
problem hierarchii norm (hierarchii zobowiązań);
1. Klasyfikacja źródeł prawa międzynarodowego;
Dokument?
Czyjego autorstwa?
Dokument międzynarodowy – aspirujący do bycia klasyfikacją
źródeł prawa międzynarodowego musi spełniać istotny warunek
– musi być powszechnie w obrębie społeczności międzynarodowej
akceptowany.
Pierwsza ‘próba’ – XII KH z
1907 – Międzynarodowy Trybunał Kaperski (Międzynarodowy
Trybunał Łupów)
Art. 7 „Jeżeli istnieje możliwość rozstrzygnięcia kwestii
prawnej na podstawie konwencji między stroną wojującą dokonującą
zajęcia a mocarstwem będącym stroną sporu lub osoba będącą jej
obywatelem, Trybunał kierował się będzie postanowieniami niniejszej
konwencji.
W przypadku braku takich postanowień,
Trybunał stosuje reguły prawa międzynarodowego. Jeżeli reguły
powszechnie uznane nie istnieją, Trybunał rozstrzyga na podstawie
ogólnych zasad prawa i zasad słuszności.
„Reguły prawa
międzynarodowego” odnoszą się do ogólnych reguł
zwyczajowych.