Prawo Midzynarodowe
Jak ta zasada konstytucyjna (będąca deklaracją najwyższego szacunku dla prawa międzynarodowego – czynioną urbi et orbi, w najbardziej solenny sposób) przekłada się na praktykę implementacji zobowiązań międzynarodowych w polskim porządku prawnym? II.1. Czy i co w tej materii ma do powiedzenia Konstytucja? Rozdział III Konstytucji – „Źródła prawa” Art. 87 ust. 1 stanowi: „Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.” Konstytucja wzmiankuje o znaczącej, lecz jedynie części zobowiązań międzynarodowych – umowach ratyfikowanych. Umowy ratyfikowane („ogół” umów ratyfikowanych) to: -umowy ratyfikowane za zgodą parlamentu (art. 89 ust.1 (!); -umowy ratyfikowane bez konieczności uzyskiwania jego zgody; -ratyfikowane za zgodą narodu wyrażoną w drodze ogólnonarodowego referendum; + Umowy, do których RP przystąpiła wolą Prezydenta RP; Umowa ratyfikowana, w każdym przypadku, zgodnie z art. 91 w ust.1: „(…) po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.” Art.91 ust.1 – wywołuje dwie istotne kwestie: A. kwestię czasu (okresu) skuteczności umowy ratyfikowanej w obrębie porządku prawnego RP; B. kwestię zakresu skuteczności umowy ratyfikowanej w (od) chwili publikacji w Dz. U.; Ad. A. Umowa jest skuteczna w RP od… chwili ogłoszenia jej w Dz. U., Ogłoszenia ratyfikowanej umowy międzynarodowej w dzienniku promulgacyjnym jest niezbędnym i konstytucyjnym warunkiem włączenia umowy do krajowego porządku prawnego. Umowa jest skuteczna do… ? Innymi słowy pytamy o to, jak okoliczność wygaśnięcia umowy w płaszczyźnie międzynarodowej wobec RP, wpływa na jej skuteczność w porządku prawnym RP? NSA (V S.A. 726/00) z 7.12.1999 r. – jest zdania, że skuteczność umowy mimo wygaśnięcia w płaszczyźnie międzynarodowej, w porządku krajowym trwa do chwili podania do publicznej wiadomości (opublikowania w Dz. U.) oświadczenia rządowego o utracie jej mocy obowiązującej. B. Pytając o ‘zakres skuteczności umowy w chwili publikacji w Dz. U.’ pytamy w istocie o to, w jakim zakresie normy umowy są skuteczne od tej chwili bezpośrednio. Gdy mówimy o normach stosowanych bezpośrednio – mówimy o normach: -które intencji twórców umowy mogą i mają być bezpośrednio – ‘natychmiast’ – skuteczne w obrębie krajowego porządku prawnego, wobec jednostek (obywateli, osób prawnych i innych podmiotów), a także organów państwa – tak w relacjach ‘jednostka – organy państwa’, jak i relacjach ‘jednostka – jednostka’; -które uprawniają lub zobowiązują (z chwilą publikacji) taki właśnie krąg adresatów; -które mogą być samodzielną podstawą formułowanych przed organem krajowym przez te podmioty roszczeń;